HABERLER

Çerkes Dilleri ve Başkanları, Kararları

  • English
  • Türkçe
The Circassian Language Day: Enhancement of the Status of the Circassian Language at the National Level

14 March 2013

The political leaders (including Arsen Qanoqwe, the President of the Kabardino-Balkarian Republic, and Aslan Thekwshine, the President of the Republic of Adigea), heads of the legislative bodies, academic bigwigs, heads of concerned NGOs, and other stakeholders in the three Circassian republics in the Northwest Caucasus (Kabardino-Balkaria, Karachai-Cherkessia, and Adigea), with representatives from other Circassian communities in the Region and the Diaspora, held the landmark Conference “Enhancement of the Circassian Language and Culture in Circassia and the Diaspora” on the 12th and 13th of March in Nalchik, the Capital of the Kabardino-Balkarian Republic.

In the meetings discussions were held on the situation and status of the Circassian language in Circassia and the Diaspora and on the required measures, laws and legislation to be adopted and enacted to enhance the status of Circassian and to put a stop to the rapid erosion and indomitable loss being suffered by the language in all aspects in all Circassian societies, sparing none.

After marathon sessions characterized by heated debates and emotional outpourings, it was agreed that immediate and substantive action must be taken to boost the status of Circassian and to halt its deterioration in both the homeland and Diaspora. A number of decisions and resolutions in this regard were agreed upon unanimously, which specialists and experts considered as appropriate as initial measures:

  • 1- To enact legislation to make Circassian (besides Balkar in Kabardino-Balkaria, and Karachai in the Karachai-Cherkess Republic) as the only official languages in the three Circassian republics. Russian shall be demoted to a secondary language, with proper provisions made for the Russian populations residing in the Region. All government transactions at all levels shall be conducted in Circassian, and all official publications and notifications shall be disseminated in Circassian, with proper provisions for the Russophone communities.2- Circassian shall be made the principal language in the media (press, TV, radio, internet, etc.), with proper provisions for other languages in the republics. State subsidies shall be made available to make high-quality media materials and programmes. The reach of the media shall be extended to the Diaspora communities across the world.3- The Russified names used by the Circassians in the official sphere shall be scrapped and the original Circassian names shall be restored as the primary personal and status identifiers.

    4- The Circassian language shall become the sole language of instruction in the school and university systems, from kindergarten to postgraduate level studies and research at republican universities and higher-education institutes. English, French, German and Russian shall be offered as optional foreign languages starting from elementary level. Theses and dissertations shall primarily be published in Circassian, with optional translations and summaries in other languages.

    5- The ministries of culture in the Circassian republics shall be tasked with upgrading their work on the national culture in ways commensurate with the intended purpose of the Conference.

    6- Circassian customs and traditions, culture and folklore shall become the primary sources for the national ethos (and legislation), and shall be disseminated in the native language. All efforts shall be made to spread Circassian culture at the global level, mainly through translation.

    7- Students from the Diaspora at Circassian universities and higher-education institutes shall be obliged to study Circassian to proficiency level prior to joining their chosen institutes.

    8- Students from the Diaspora who choose to do so shall be taught the Circassian language and literature at graduate and post-graduate levels to act as language instructors and cultural workers in their respective countries in the Diaspora.

    9- Circassian language and cultural centres shall be established in the principal Diaspora countries, including Turkey, Egypt, Syria, Jordan, Libya, Germany, USA, the Netherlands, France, and others, as required and suggested. They shall be amply staffed by administrators and experts in the appropriate fields.

    10- A specialized and permanent committee shall be established with full authority to supervise the proper implementation of these decisions and resolutions and to suggest and channel other ideas and issues that need to be considered in this regard.

    From “Parallel World” News Agency.

 

Çerkesler  saçlarından  ‘almesti’  yakalar.

Çerkes dili günü : çerkes dilinin konumunu ulusal düzeyde geliştirmek

14 Mart 2013

Siyasi liderler (Arsen Qanoqwe, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Devlet Başkanı, ve Aslan Thekwshine, Adıgey’de Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı dahil), yasama organı başkanları, akademik kodamanlar, ilgili sivil toplum kuruluşlarının başkanları, ve diğer paydaşların başkanları ile diğer çerkes toplulukları ve diasporadaki çerkes toplluklarının sorumluları Kabardey Balkar Cumhuriyetinin başkenti Nalçikte 12 ve 13 Martta Çerkesya ve Diasporadaki Çerkes Dili ve Kültür Geliştirme” dönüm konfreransı düzenledi.

Toplantılarda çerkesya ve Diasporada çerkes dilinin durumu  ele alınarak yasa ve mevzuatlarla hızlı erozyonu ve tüm çerkes toplumlarındaki dil kaybını önleme yoluna gidildi.

Hararetli tartışmalar ve duygusal dökmelerle karakterize edilmiş marathon oturumlardan sonra , çerkes durumunu artırmak ve anavatan ve diasporada ki çökmeyi durdurmak için acil ve somut önlem alınmasına karar verildi. Bo konudaki karar ve çözümler uzmanlar ve bilirkişilerce oy birliği ile alındı;

  1. Üç çerkes cumhuriyetindeki (Kabardey-Balkar Balkar ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Karaçay) tek resmi dil çerkesce yapmak için mevzuat çıkacak. Rus bölgesinde yaşayan rus nüfus için indirgenen ikinci bir dil olacaktır. Rusophane topluluklar için uygun hükümler, her düzeyde tüm hükümet işlemleri ve tüm resmi yayınlar ve bildirimler çerkesce yapılacaktır.
  2. Cumhuriyetlerde medya da (basım,TV , radio ve internet) temel dil çerkesce olacaktır. Devlet sübvansiyonları, yüksek kaliteli medya malzemeler ve programlar yapılması sağlanacaktır. dünya çapında ulaşılamayan diaspora topluluklarına  medya ile ulaşılacaktır.
  3. Resmi alanda Çerkesler tarafından kullanılan Ruslaşmış isimleri kalkacah ve orijinal Çerkes adlarının birincil kişisel ve statü tanımlayıcılar olarak kullanılacaktır.
  4. Çerkes dili anaokulundan lisansüstü çalışmalara ve üniversite ararştırmalarına ve yüksek öğrenim kurumlarına kadar tüm okul ve üniversitelerde tek dil olacaktır. İngilizce, Fransızca, Almanca ve Rusça ilköğretim düzeyinden başlayarak isteğe bağlı olarak yabancı dil olarak sunulacaktır. Lisans ve doktora tezleri öncelikle çerkes dilinde opsiyonel olarak da diğer dillerde çeviri ve özetleri ile yayımlanmalıdır.
  5. Çerkes Cumhuriyetleri kültür bakanlıkları konferansın amacı ile orantılı şekilde milli kültür seviyelerini yükseltmekle görevli olacaktır.
  6. Çerkes gelenek ve görenekleri, kültür ve folklor ; ulusal ahlaki değer  (ve mevzuat) için birincil kaynak olacaktır ve anadilde yayılabilir. Özellikle çeviri yoluyla yapılan tüm çabalar, küresel düzeyde Çerkes kültürünü yaymak içindir.
  7. Diasporadan olan öğrenciler Çerkesya  üniversite ve yüksek öğretim kurumlarında önceden seçtikleri enstitülere katılmadan once yeterli düzeyde Çerkesce dersi almak zorundadırlar.
  8. Diaspora öğrencileri dil öğretim ve kültür işçileri olarak diasporada lisans ve lisans üstü düzede çerkes dili ve edebiyatı  öğretip okutabilir.
  9. Çerkes dili ve merkezleri  kültürel olarak gerekli görülen  ve önerilen Türkiye, Mısır, Suriye, Ürdün, Libya, Almanya, ABD, Hollanda, Fransa, ve diğerleri de dahil olmak üzere başlıca diaspora ülkelerinde kurulacaktır. Ilgili alanlara yönetici ve uzmanlar tarafından eleman alınacaktır.
  10. Daimi ve uzmanlaşmış bir  komite ; bu kararları ve kararların doğru uygulanmasını takip etmek için  ve bu konuda dikkat edilmesi gereken diğer fikirler ve konular önermek ve  kanalize etmek için tam yetki ile kurulacaktır.

Parallel World dan alıntıdır.

 

Yoruma kapalı.

Scroll To Top